De ‘doe-modus’ en de ‘zijn-modus’ zijn manieren waarop je in het leven kan staan. Je kunt als persoon ook beide manieren inzetten. Jon Kabbat-Zinn benoemt als eerste deze modi.
De doe-modus is gericht op ‘doen’, op de automatische piloot, het veranderen van dingen, het uitbannen van negatieve ervaringen en vaak overmatig denken. Het is vaak gericht op een einddoel, een resultaat. De doe-modus kan iets opleveren. Bijvoorbeeld om dagelijkse en praktische problemen op te lossen, zoals een som oplossen of een deadline halen in je werk.
Bij de zijn-modus gaat het om de ervaring, je bewust zijn van wat er is. Met aandacht aanwezig zijn bij jezelf, anderen en de dingen om je heen. In de zijn-modus gaat het om het moment zelf, om er te zijn, te ervaren, observeren, zonder oordelen en zonder er iets mee te moeten of een eindresultaat na te streven. Gedachten worden gezien als voorbijgaand en niet per sé als waar.
In de zijn-modus kun je ook dingen doen, alleen gaat het dan om de ervaring of het proces zelf in plaats van het resultaat.
Je kunt bijvoorbeeld de was opvouwen in de doe-modus. Je ziet de volle wasmand, je irriteert je eraan dat deze weer zo groot is, hebt gedachten als: ‘waarom heeft je partner het niet opgevouwen’ en je bent continu bezig met hoeveel je nog moet en wanneer wordt de stapel nou kleiner.
Als je de was opvouwt vanuit de zijn-modus, hou je je niet bezig met allerlei gedachten over de was, of wanneer deze af moet zijn. Je creëert een fijne plek om te gaan vouwen en blijft met je aandacht bij het vouwen. Je gebruikt hierbij je zintuigen, zoals kijken, voelen en ruiken. Dit kan het opvouwen van de was, een hele andere ervaring maken.
In mijn ervaring met de zijn-modus: soms ben ik iets langzamer, heb ik niet altijd alles af, maar eerlijk gezegd scheelt het ‘resultaat’ niet eens zoveel. Bovendien heb ik meer plezier tijdens de handelingen en meer energie over voor erna.
Doe Modus Zijn modus
– Automatische piloot – Bewuste keuze
– Analyseren – Gewaarworden
– Streven – Accepteren
– Gedachten zien als waar – Gedachten gaan voorbij
– Vermijden – Benaderen
– Mentaal tijdreizen – in het huidige moment blijven
– Uitputtende bezigheden – Voedende bezigheden
Ik nodig je uit om te experimenteren met de doe-modus en de zijn-modus. Wat is prettiger? Wat geeft meer energie? Wat geeft meer een gevoel van voldoening? En merk je verschil in het resultaat?
Citaat van onbekende bron:
Een Grieks jongetje trekt tevergeefs aan zijn ezel. Zijn opa kijkt glimlachend toe en zegt hem het touw losjes in de hand te nemen. ‘Ga vlak naast de ezel staan en kijk dan het pad af in de richting die je wilt gaan. Wacht vervolgens rustig af wat er gaat gebeuren’.
Tamara